NAAR EEN GEDECENTRALISEERDE AANPAK
19 november 2018
LEKKENDE LEIDINGEN IN DE CENTRALE WATERVOORZIENING
26 november 2018

Een kleine krachtige bacteria, Legionella Pneumophila. Hoe te voorkomen en te bestrijden?

Een kleine krachtige bacteria, Legionella Pneumophila. Hoe te voorkomen en te bestrijden?

 

Hoe storend het ook klinkt, er leven veel micro-organismen (bacteriën, archaea, schimmels, protisten en virussen) op of in menselijke weefsels en biofluïden, waaronder huid, placenta, speeksel, conjunctiva, enz. Eigenlijk zouden we het niet zo ver hebben gebracht doorheen de evolutie zonder bacteriën[1]. Ze zitten in onze maag en helpen ons om voedsel af te breken om er meer voedingsstoffen uit te halen, we hebben een sterk immuunsysteem ontwikkeld omdat bacteriën er zijn geweest om het te versterken[1].

Hoe nuttig de aanwezigheid van “goede bacteriën” in ons lichaam ook is, er is de tegenhanger, “pathogene bacteriën”, die verantwoordelijk zijn voor het veroorzaken van ziekten. Deze beginnen wanneer pathogene bacteriën het lichaam binnenkomen en beginnen zich voort te planten en de goede bacteriën in aantal te overtreffen[2].

 

Wat is Legionella en wat zijn de effecten van Legionella op onze gezondheid?

 

Onder de pathogene bacteriën verschijnt Legionella pneumophila. Legionella komt vaak voor in zoetwateromgevingen, zoals meren of rivieren, waar over het algemeen kleine hoeveelheden aanwezig zijn die niet leiden tot ziekte[3]. Zodra het in het watersysteem van het gebouw komt, waar de temperatuur tussen de 20 – 45 ºC[4] ligt, begint het zich op gevaarlijke wijze te vermenigvuldigen en zich te verspreiden in waterdruppels die mensen kunnen ademen[3].

Legionella groeit in leidingen en vele andere onderdelen van watersystemen voor gebouwen, zoals warme en koude opslag, kachels, expansievaten, filters, kranen, douchekoppen en -slangen, luchtbevochtigers, hot tubs, fonteinen, koeltorens, etc[3].

Het inademen van vervuilde waterdruppels leidt tot de legionairsziekte, een dodelijke vorm van longontsteking[5]. Hoewel iedereen gevoelig is voor het opvangen ervan, zijn ouderen, rokers, alcoholisten, kanker- en diabetespatiënten, of mensen met ademhalings- of nieraandoeningen vatbaarder voor legionella[5]. Deze bacterie is ook verantwoordelijk voor het veroorzaken van de Pontiakoorts en extra longziekte, ontstaan wanneer de bacterie zich verspreidt naar andere organen[6].

 

Efficiëntie van preventie- en bestrijdingstechnieken voor Legionella

 

Legionella kan op geen enkel schadelijk niveau worden gehouden door de temperatuurregeling van het water of de toepassing van ontsmettingsmiddelen met residuele effecten. Het feit dat de bacteriën inactief zijn onder de 20ºC en niet boven de 60ºC[5] overleven, maakt temperatuurbeheersing tot een primaire methode. Het bewaren van warmwateropslagcilinders bij 60 ºC of hoger, het verdelen van warm water bij 50 ºC of hoger en koud water onder de 20 ºC[5] zijn enkele gebruikte technieken. Spoelen met warm water (50 ºC – 60 ºC) is ook een andere temperatuurregelmethode, maar is alleen van toepassing op warmwatersystemen[7].

Temperatuurregelingstechnieken zijn vrij eenvoudig, maar ze hebben een aantal beperkingen. Temperatuur onder de 20 ºC houden is alleen van toepassing op drinkwatersystemen, en boven de 50 ºC zorgt het niet voor een volledige eliminatie van legionella. Bovendien moet de temperatuur van de warmwatercirculatie in de buurt van 60 ºC liggen, en hoewel het gemakkelijk te controleren is, is het moeilijk om een dergelijk temperatuurbereik te handhaven in oude systemen[7].

De residuele werking van biociden is ook een ander legionella mechanisme van preventie en controle. Deze ontsmettingsmiddelen worden aan het water toegevoegd om de groei van bacteriën te beperken. Monochlooramine is een effectief ontsmettingsmiddel tegen legionella, zelfs effectiever dan chloor[6]. Het is echter noodzakelijk om ervoor te zorgen dat de hoeveelheden biociden in het systeem hoog genoeg zijn om de beoogde taak te bereiken, anders zouden bacteriën zich nog steeds in het medium verspreiden als er geen adequate maatregelen worden genomen om het te stoppen.

Ontsmettingsmiddelen zoals monochlooramine en chloor vertonen enkele nadelen. Ze tasten rubberen componenten aan, zijn giftig voor vissen en er zijn geen commerciële kits beschikbaar voor het doseren van kleine watersystemen[7]. Chloor presenteert ook de vorming van chloriet als nadeel en heeft net als monochlooramine een koolstoffilterbescherming nodig voor dialysepatiënten[7].

 

Wetgeving – inzetbaarheid Legionellabestrijdingstechnieken

 

In Europa, de inspanningen om Legionella te bestrijden centrum op het gebied van de volksgezondheid. Hoewel de EU een reeks richtlijnen heeft uitgevaardigd over de kwaliteit van drink- en zwemwater en de kwaliteit van de binnenlucht, wordt Legionella niet altijd genoemd in deze richtlijnen[8].

Op nationaal niveau hebben bijna alle Europese landen een volksgezondheidsbeleid tegen legionella ingevoerd, terwijl enkele van hen dit als een speciale kwestie in hun wetgeving op het gebied van veiligheid en gezondheid op het werk (OSH (Occupational Safety and Health) noemen. In de meeste van deze gevallen wordt de risicobeoordeling bevorderd door andere documenten, zoals technische voorschriften, richtsnoeren, codes, enz. die technische protocollen bevatten voor het onderhoud van koeltorens, spa’s of watervoorzieningssystemen. In sommige landen zijn deze protocollen in de vorm van normen, terwijl ze in andere landen deel uitmaken van publicaties van verantwoordelijke autoriteiten, organisaties in de koelindustrie, vakbonden, gemeenten, etc.[8].

De Belgische regelgeving inzake legionella valt onder de Europese regelgeving. Bij de keuze van een biocide voor Legionellapreventie is de gebruiker altijd verplicht om te kiezen voor het middel dat het minst schadelijk is voor mens en milieu. De classificatie van biociden op basis van hun schadelijkheid is geclassificeerd volgens de Europese verordening 1272/2008 en wordt gekenmerkt door het bekende GHS-symbool.

Written by

Jacob Bossaer

Founder & CEO

Veel hiervan kan worden voorkomen door een goede planning van het watercircuit. Maar al te vaak wordt hier in het bouwproces onvoldoende rekening mee gehouden. Een goed Legionella beheerplan is dus noodzakelijk om uw gebouwen te beschermen tegen de bacterie.

Onze experts helpen u graag verder met het uitwerken van dergelijk beheerplan.

Bronnen

[1]          M. Ashford, L. L. M. C. | August 12, and 2010 02:18pm ET, ‘Could Humans Live Without Bacteria?’, Live Science. [Online]. Available: https://www.livescience.com/32761-good-bacteria-boost-immune-system.html. [Accessed: 21-Nov-2018].

[2]          ‘Bacterial Diseases – Bacterial Infection – Symptoms, Causes, Treatments, Diagnosis’, 26-Jun-2014. [Online]. Available: https://www.healthgrades.com/conditions/bacterial-diseases. [Accessed: 21-Nov-2018].

[3]          ‘Legionella Growth and Spread | Healthcare Facilities | CDC’, 30-Apr-2018. [Online]. Available: https://www.cdc.gov/legionella/wmp/overview/growth-and-spread.html. [Accessed: 21-Nov-2018].

[4]          ‘Temperature Effects on Legionella Proliferation in Water Systems’, Water Environmental Treatment Ltd, 24-Jul-2014. [Online]. Available: http://www.wet-services.com/blog/temperature-effects-legionella-proliferation-water-systems/. [Accessed: 21-Nov-2018].

[5]          ‘Managing legionella in hot and cold water systems’. [Online]. Available: http://www.hse.gov.uk/healthservices/legionella.htm. [Accessed: 21-Nov-2018].

[6]          J. Bartram, Ed., Legionella and the prevention of legionellosis. Geneva: World Health Organization, 2007.

[7]          D. J. Kung’u, ‘Methods to Control Legionella Growth In Water Systems’. .

[8]          ‘European technical guidelines for the prevention, control and investigation of infections caused by Legionella species’, European Centre for Disease Prevention and Control. [Online]. Available: http://ecdc.europa.eu/en/publications-data/european-technical-guidelines-prevention-control-and-investigation-infections. [Accessed: 21-Nov-2018].

Comments are closed.